Giriş YapClose

Arteriyel Ülser

Arteriyel Ülser (Tıkayıcı Damar Hastalığına Bağlı Yara)
 
Doktorum ayağımdaki yaranın tıkayıcı damar hastalığı nedeniyle olduğunu söyledi. Tıkayıcı damar hastalığı nedir?
Tıkayıcı damar hastalığı, damar çeperinde plaklar oluşumuyla damarların daralıp esnekliğini kaybettiği ve buna bağlı olarak kan akımının azaldığı bir hastalıktır. Sadece bacaklarınızdaki damarları değil vücuttaki tüm atardamarlarınızı etkileyebilecek bu durum damar sertleşmesi olarak da adlandırılır. Hipertansiyon (kan basıncı yüksekliği) ve sigara kullanımı ile yakından ilişkili bu hastalık kalp krizi ve inme gibi riskleri de beraberinde getirir. Doktorunuz muayenenize göre hangi damarlarınızda tıkanıklık olduğunu belirleyecek tetkikleri yapacaktır.
 
Bahsettiğiniz hastalığın belirtileri nelerdir?
Tıkayıcı damar hastalığında görülen belirtiler şunlardır;
·          Bacak derisi soğuk, kuru, kepekli, incelmiştir.
·          Kıllar azalıp incelmiş, tırnaklar kalınlaşmıştır.
·          Alt bacakta ve ayakta nabızlar azalmış veya kaybolmuştur.
·          Yara açılmışsa; bu yaralar genellikle küçük, yuvarlak, keskin sınırlıdır
·          Yürürken artan dinlenmekle azalan bacak ağrısı (kladikasyo intermittant) vardır.
·          Hastalığın ilerleyen dönemlerinde azalmayan şiddetli ağrı vardır.
Bu hastalığa sahip bireylerin çoğunda hiçbir bulgu olmayabileceğini unutmamak gerekir.
 
Tıkayıcı damar hastalığı tanısı nasıl konulur?
Tanı için öncelikle bu hastalıktan şüphe etmek gereklidir. Hastalık öngörüldükten sonra tanı kolaydır. Tanıya giden yolda bir kısmı yukarda belirtilmiş olan fizik muayene bulguları önemli olup gereği halinde laboratuvar testleri, girişimsel olmayan (bacak/kol tansiyon ölçümleri, damar ultrasonografisi, kontrastlı BT/MR tetkikleri) veya girişimsel(anjiyografi) görüntüleme yöntemleri kullanılır.
 
Tıkayıcı damar hastalığına bağlı yaralar neden oluşuyor?
Mevcut damar tıkanıklığınız nedeniyle beslenmesi bozuk olan cildiniz daha kolay yaralanır hale gelir ve çarpma/düşme/ayakkabı vurması gibi en ufak travmalarla bile yara açılma ihtimali artar. Kan akımı azalmış olduğundan yara bölgesine de yeterli kan ulaşamaz ve beslenmesi bozulan yaranızın kapanması zorlaşır. Savunma hücrelerinin de ulaşması azaldığından yaranız mikroplara karşı da korumasız hale gelebilir.  Uzvunuzun beslenme durumu çok kötü ise kendiliğinden yaralar açılması da olasıdır.
 
Bu yaraların tedavisi nasıl olur?
Doktorunuz damarlarınızdaki sorunun ciddiyetine göre damarlarınızı açmak için size çeşitli tedavi yöntemleri önerebilir. Örneğin; kasıktan veya koldan iğne ile girilerek yapılabilen ameliyatsız damar açma yöntemleri, vücudunuzdan alınan damarın veya damar yerine geçecek protezlerin kullanıldığı ameliyatlar, vb. Tedavi sürecinizde yaranızın günbegün değişen durumuna uygun pansuman yöntemleri, yaranızdaki mikroplara uygun antibiyotik ve gerekiyorsa damar açıklığını koruyacak ilaçlar doktorunuz tarafından seçilecektir. Bazı durumlarda hasta özellikleri nedeniyle damar düzeltici girişim mümkün olmayabilir. Damar açma işlemi mümkün değilse ve yaranızın (vücut sistemlerinizi etkileyerek) hayatınızı tehlikeye atacağı öngörülüyorsa, yara olan uzvunuzun yara iyileşmesine yardımcı olacak veya hayatınızı kurtarmaya yetecek kadarı kesilmesi gerekebilir.
 
İyileşme sürecime ne yaparak katkı sağlayabilirim?
Yaranızı temiz tutmak, önerilen şekilde pansuman yapmak, bol sıvı tüketmek, verilen ilaçları düzenli kullanmak, uygun ayakkabı giymek, doktorunuzun önerdiği şekilde düzenli egzersiz yapmak, meyve sebze içeren sağlıklı diyet uygulamak yapabileceklerinizin bazılarıdır.
Ancak en önemlisi eğer içiyorsanız mutlaka sigarayı bırakmanız gereklidir.
 
Yaram kapandıktan sonra tekrar açılmaması için neler yapmam gerekir?
Risk faktörlerini kontrol altına alarak bu ülserlerin gelişmesini/kötüleşmesini önleyebilirsiniz. Bu yolda sunabileceğimiz birkaç öneri;
 
Genel sağlığınızı korumak için:
·          Sigara bırakılmalı
·          Tuz tüketimi azaltılmalı
·          Egzersiz!-hekim önerisine göre bir yürüme programı belirlenmeli
·          Fazla kilolar verilmeli
·          Hekim yardımıyla uygun kan basıncı kontrolü sağlamalı
·          Diyet değişiklikleri yaparak gereğinde önerilen ilaçları kullanarak kolesterol ve kan yağlarınızı uygun düzeyde tutmalı
·          Eğer var ise diyabet ve diğer sağlık sorunlarınızın tedavilerine düzgün şekilde uyulmalıdır.
 
Ayak sağlığınızı korumak için:
·          Özellikle aya ve ayak bileği etrafındaki travmalara dikkat edilmeli
·          Ayaklar her gün su toplamış kabarcıklar, kaşıntı ve kızarık bölgeler açısından gözlenmeli
·          Ayaklar her gün ılık suyla yıkanmalı. Ayak ve özellikle parmak araları dikkatlice kurulanmalı
·          Banyodan önce su sıcaklığı test edilmeli. Ilık fakat çok sıcak olmamalı (bu diyabetliler için)
·          Parmak araları dışındaki kuru bölgelere vazelin uygulanmalı
·          Asla yalınayak yürünmemeli
·          Ayağa tam uyan ayakkabılar giyinmeli
·          Ayakkabı içinde aşınmış bölge, çıkıntı ve taş olmadığından emin olunmalı
·          Yeni ayakkabıları başlangıçta günde 1 ya da 2 saatten fazla giymemeli ve ayakkabı çıkarıldığında ayaktaki kırmızı noktalar açısından incelenmeli
·          Deride çatlak ya da kabarcık oluştuğunda doktoru bilgilendirmeli
·          Nasırlar kaldırılmalı ve ayağa kuvvetli kimyasallar uygulanmamalı
·          Ayak tırnakları düz kesilmeli
·          Düzenli olarak doktor kontrolüne gidilmelidir.